Việt Nam là một đất nước có nền văn hóa ẩm thực rất đa dạng với hàng nghìn món ăn cùng nhiều phong cách chế biến khác nhau. Trong số đó, ‘hãi hùng’ nhưng cũng không kém phần lôi cuốn là những món ăn theo kiểu “ăn tươi nuốt sống”.
Đó là những món ăn như, tiết canh, gỏi, thịt trâu, thịt rắn sống… Những món ăn này thường có truyền thống lâu đời và gắn với phong tục, tập quán của nhiều địa phương khác nhau trên cả nước. Thoạt nhìn các món “ăn tươi nuốt sống”có thể gây cảm giác ghê sợ, đặc biệt là với người nước ngoài, nhưng khi đã thưởng thức một lần hương vị của chúng có thể sẽ làm thực khách nhớ mãi.
Tuy nhiên, do môi trường sống, điều kiện chăn nuôi ngày càng ô nhiễm, trong những năm gần đây nhiều trường hợp mắc bệnh nghiêm trọng đã xảy với người ăn các món ăn này. Bởi vậy, thực khách muốn thưởng thức những món ăn tươi sống cần chắc chắn nguyên liệu chế biến hoàn toàn sạch sẽ và cơ sở chế biến có uy tín, tay nghề…
Dưới đây là một số món ‘ăn tươi nuốt sống’ trong ẩm thực Việt:
Tiết canh là món ăn tươi sống sử dụng nguyên liệu là tiết động vật tươi được pha với chút nước mắm hoặc nước muối nhạt trước khi trộn với những phần thịt, sụn động vật băm nhỏ để làm đông tiết. Là món ăn đặc trưng và thịnh hành khắp đất nước Việt Nam, món tiết canh không xuất hiện trong văn hóa ẩm thực của bất cứ một nơi nào khác trên thế giới. Hai loại tiết canh phổ biến nhất là tiết canh lợn và vịt, ngoài ra cũng có tiết canh ngan, cua, dê, rắn, tôm hùm…
Với nhiều người Việt Nam, gỏi sống là món ăn có sức hút mạnh mẽ vào mỗi mùa hè. Nguyên liệu chính của các món gỏi là thịt, cá, tôm, mực… còn tươi. Không cần lửa, chúng được “nấu chín” bằng lượng a-xít có trong chanh hay giấm khi trộn đều với các thành phần này. Gỏi sống được ăn kèm với nhiều loại rau sống, nước mắm pha và tương ớt.
Xuất hiện phổ biến ở nhiều hàng quán, các loại hải sản như hàu, hà, sò huyết… thường được ăn sống kèm với chanh vắt và một ít mù tạt. So với khi được nấu chín, những loại hải sản này khi “ăn tươi nuốt sống” thường có hương vị đậm đà hơn và các chất dinh dưỡng cũng được cho là “nguyên vẹn” hơn.
Thịnh hành ở một số tỉnh miền Bắc như Thái Bình, Bắc Giang, Thanh Hóa, nem sống là một món ăn tươi sống được chế biến từ thịt lợn. Khi làm món ăn này, người ta chọn thịt nạc mông còn nóng hổi, thái mỏng, ướp hành khô, tỏi, hạt tiêu, thính rang, bột canh, lá chanh... Khi gia vị ngấm, món nem sống đã sẵn sàng cho thực khách thưởng thức.
Máu của một số loài bò sát như rắn, rùa, ba ba được cho là rất bổ dưỡng. Người Việt Nam tin rằng chúng là phương thức chữa nhiều loại bệnh và giúp tăng cường sinh lực của nam giới. Bởi vậy, các loài vật này thường được cắt tiết và hòa máu tươi vào rượu để uống như một loại cocktail.
Rắn ri voi sống là một đặc sản của miền Tây Nam bộ. Trong món ăn này, những con rắn to bằng bắp tay, cổ chân còn sống nguyên được chặt ra thành nhiều khúc, nướng qua lửa chừng một phút chỉ đủ để lớp da mỏng bên ngoài chín bong. Thế là khâu chế biến đã xong, mỗi thực khách chỉ việc cầm từng khúc rắn lên gặm và cảm nhận vị ngọt bùi của thịt rắn.
Tại nhiều địa phương ở Tây Nguyên và khu vực miền núi phía Bắc, thịt trâu một món ăn khá phổ biến, trong đó nổi tiếng nhất là món thịt trâu gác bếp (thịt trâu tươi được treo trên giàn bếp để xông khói). Bên cạnh đó, thịt trâu cũng có thể được ăn sống khi tẩm ướp gia vị và các loại rau đặc trưng của từng vùng.
